previous arrow
next arrow

Welcome to XLSiam Signature.

ขอต้อนรับสู่บันทึกของชาวสยาม XLSiam Signature.

ขอแนะนำ

 
ยาใจ   Excel Expert Training

      

ความรู้สึกผิด คือ ความรู้สึกแย่กับตัวเอง การยอมรับการกระทำของตัวเองไม่ได้ 
มองว่าตัวเองได้ทำบางสิ่งที่ไม่สมควรออกไป ที่ส่งผลให้เกิดความเสียหาย ทางจิตใจ หรือ ทางร่างกาย กับคนอื่น หรือ ตัวเอง

ความรู้สึกผิด เป็นความรู้สึกหนึ่งที่ทรมานใจอย่างมาก 
และ ทำให้หลายคนไม่สามารถใช้ชีวิตอย่างมีความสุขได้ 
หลายคน จมจ่อม กับ ความรู้สึกผิด และ เฝ้าโทษตัวเองซ้ำๆ 
ยิ่งหวนนึกถึงเหตุการณ์นั้นบ่อยๆ ก็ยิ่งรู้สึกแย่กับตัวเองมากขึ้นเรื่อยๆ

---------------------------------------------------------------------------------- 
+++ ความรู้สึกผิดนี้ เกิดขึ้นได้อย่างไร +++

ในทางจิตวิทยา ไม่ใช่ทุกคนจะมีความรู้สึกผิดได้
บุคคลที่จะมีความรู้สึกผิดได้ต้องมีคุณสมบัติพื้นฐานดังนี้

1. คนที่มีคุณธรรม (moral)
คนที่มีคุณธรรมเท่านั้นถึงจะมีความรู้สึกผิด
ในทางตรงข้าม คนที่ไม่มีคุณธรรมไม่ว่าทำอะไรลงไป เดือดร้อนคนอื่นแค่ไหน ไม่มีทางที่เขาจะรู้สึก รู้สึกผิดได้เลย 
เนื่องการพัฒนาทางจิตใจมาตั้งแต่วัยเด็กทำให้เกิดความบกพร่องที่จุดนี้ 
จึงไม่สามารถรู้สึกผิดบาป หรือ ละอายใจ กับการกระทำผิดของตนได้
เพราะ ความรู้สึกผิดจะแปรผันตามกับเรื่องการมีคุณธรรมประจำใจ 
ถ้ายิ่งมีคุณธรรมประจำใจมาก ความรู้สึกผิดก็ยิ่งมีปริมาณมาก

2. เป็นคนที่มีความรับผิดชอบ (responsibilty)
ต่อพฤติกรรมของตน
รวมถึงมีจิตสำนึกในผลจากการกระทำของตนต่อส่วนรวม (accountability)

3. เป็นคนที่รู้สึกว่าต้องช่วยคนอื่น (altruism)
ตามปกติทุกคน พัฒนาการทางจิตใจวัยเด็กแรกเกิดของชีวิต จะมีลักษณะนึกถึงตนเอง ยึดตนเองเป็นศูนย์กลางของทุกสิ่ง (self-center)

แต่เมื่อเด็กๆได้เติบโตมีการเลี้ยงดูที่ดี จะมีพัฒนาการที่ดีและเหมาะสมมากขึ้น 
ความรู้สึกนึกถึงตนเองจะลดลงและพัฒนาเป็นความรู้สึกนึกถึงคนอื่นได้มากขึ้น จึงทำให้เกิดอยากช่วยคนอื่นและอยากเสียสละเพื่อผู้อื่น

4. เป็นคนที่สามารถเห็นอกเห็นใจคนอื่นได้ (empathy)
คนที่สามารถรับรู้และเข้าใจความทุกข์ ความเจ็บปวด ของผู้อื่นได้ 
เมื่อเห็นคนที่มีความลำบาก จะกระตุ้นความอยากช่วยเหลือของเขา

ความรู้สึกผิดไม่ใช่เรื่องไม่ดี 
คนที่รู้สึกผิดเป็นสัญลักษณ์หนึ่งของคนที่จิตใจดี
และความรู้สึกผิดทำให้เราอยากปรับปรุงตัว ทำอะไรที่ดีๆมากขึ้น

---------------------------------------------------------------------------------

++++ลักษณะของคนที่มีความรู้สึกผิดมากเกินไป+++

คนที่จะมีความรู้สึกผิดมากเกินไป จะกลายเป็นโทษ 
มีลักษณะดังนี้

1. เกิดจากบุคลิกที่ชอบตำหนิตัวเอง (self- criticism)
ในคนที่มีบุคลิกชอบตำหนิตัวเอง มักมีแนวโน้ม เพ่งโทษตัวเอง เห็นข้อลบของตนเองอยู่ตลอด ไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้นมักหันเข้ามาคาดโทษ และ ตำหนิตนเองไว้ก่อน

2. คนที่ให้อภัยตนเองได้ยาก 
เกิดจาก มีระดับการมีคุณธรรมที่รุนแรงมากเกินไป จนไม่เหมาะสม จึงไม่สามารถให้อภัยตนเองได้เลย

3.เป็นคนขาดความยืดหยุ่น 
เช่น ถ้าดีก็ต้องดีทั้งหมด ไม่ควรมีอะไรผิดเลย 
ถ้ามีผิดไปนิดนึงจะแปลว่าเลวร้ายไปทั้งหมด 
คือ มีลักษณะมองอะไร เป็นขาวหรือดำเท่านั้น ไม่สามารถมองอะไรเป็นสีเทาๆได้

4. เป็นคนคาดหวังกับตัวเองสูง (high expectations)
มีลักษณะบุคลิกภาพแบบ "คนสมบูรณ์แบบ" (perfectionist) 
จึงคาดหวัง ให้ตนเองทำสิ่งที่ถูกต้องตลอดเวลา 
ดังนั้น ถ้าทำผิดพลาดแม้เพียงน้อยนิด จะยอมรับตัวเองได้ยาก

5. เป็นคนไม่ค่อยเห็นคุณค่าในตนเอง (low self-esteem) 
เมื่อทำผิดพลาดไป แม้เพียงเล็กน้อย จะรู้สึกแย่กับตัวเองได้มาก มองตนเองไม่มีค่า
เพราะ ไม่ค่อยเห็นข้อดีของตนเอง

ผลจากความรู้สึกผิดที่มีปริมาณมากเกินไป ทำให้เกิดโทษได้อย่างมาก

1. อาจกลายเป็นโรคซึมเศร้า หรือ โรควิตกกังวล ได้

2. ไม่อนุญาตให้ตนเองมีความสุข เพราะ ต้องการลงโทษตัวเอง

บางคนจะมีความสุขก็รู้สึกละอายใจ 
จึงต้องทำให้ตนเองรู้สึกทุกข์ใจตลอด 
หรือทำให้ชีวิตตนเองตกต่ำอยู่ตลอด ไม่อยากให้เห็นตนเองดีขึ้น 
หรือก้าวหน้า 
เพราะ ยังรู้สึกผิดอยู่ ใช้ชีวิตไปอย่างไม่ใยดีตนเอง เพื่อชดเชยความผิด

3. พยายามฆ่าตัวตาย ทำร้ายตัวเอง เพื่อชดเชยความผิดนั้น
--------------------------------------------------------------------------------

+++ การดูแลรักษา +++

การดูแลตัวเอง
1. เข้าใจและยอมรับ

- ความผิดพลาดที่เกิดขึ้น
ความผิดพลาด ล้วนเกิดขึ้นได้ (เป็นธรรมดา) 
เพราะ ในโลกนี้ไม่มีใครที่ไม่เคยผิดพลาด 
ความผิดพลาดเป็นเรื่องธรรมดาของมนุษย์ 
เพราะ ผู้ที่ไม่ผิดพลาด คือ ผู้ที่ไม่เคยทำอะไรเลย

- ยอมรับ ทุกความรู้สึก ที่เกิดขึ้น 
ทั้งความเศร้า เสียใจ ความโกรธ ความกลัว และ ความรู้สึกผิด 
เพราะ ทุกความรู้สึกที่เกิดขึ้น เป็นปฏิกิริยาปกติทางจิตใจ (normal reaction) ความรู้สึกต่างๆ จึงเกิดขึ้นได้เป็นธรรมดา
จึงไม่ต้องไปรู้สึกแย่ กับ ความรู้สึกใดๆที่เกิดขึ้น

2.เรียนรู้จากความผิดพลาดนั้น 
ความผิดพลาด เป็นโอกาสของการเรียนรู้ชั้นดี 
จำไว้เสมอว่า ความผิดพลาด คือ ครู

3. ให้เวลา "ใจ" ที่จะรู้สึกศร้าเสียใจ 
ไม่ควรปฏิเสธความรู้สึกเศร้าเสียใจ
แต่ก็อย่าถึงกับ คอยบิวท์อารมณ์ และ ซ้ำเติมตัวเองจนเกินจริง

4. พูดคุยกับผู้อื่น 
เพราะการเก็บตัว ไม่พูดคุยใครจะยิ่งทำให้อาการแย่มากขึ้น

5. แบ่งปันความรู้สึกกันกับคนใกล้ตัว 
เช่น เพื่อน คนในครอบครัว หรือ คนที่รู้สึกสนิทใจเป็นต้น

6. หากิจกรรมต่างๆทำ เพื่อไม่ให้ว่าง
เพราะ เวลาว่าง มักจะคิดมาก คิดฟุ้งซ่าน คิดเลยเถิด เกินจริงไป

7. การกล่าวคำ "ขอโทษ"
ถ้ามีโอกาสที่จะทำได้ แนะนำให้ทำค่ะ
เป็นสิ่งที่ช่วยเยียวยา "แผลใจ" ได้มากค่ะ

ไม่ว่าอีกฝั่งจะยกโทษให้หรือไม่ก็ตาม
อย่างน้อย เราก็ได้ทำสิ่งทีดีทีสุดเท่าที่จะทำได้แล้วค่ะ

8. เปลี่ยนความรู้สึกเป็นด้านบวก
- การทำงานอาสาสมัครต่างๆ ที่เป็นประโยชน์ ช่วยให้ลดความรู้สึกผิดได้ และ กลับมาเห็นคุณค่าในตนเองได้
- มองว่าความผิดนั้นเป็นการเรียนรู้ ซึ่งเป็นบทเรียนที่มีค่าอย่างยิ่ง เป็นประโยชน์อย่างยิ่ง จะช่วยให้การใช้ชีวิตต่อไปดียิ่งขึ้นทั้งต่อตนเอง ต่อคนครอบครัว และต่อสังคม
-มองถึงสิ่งดีๆ และ เจตนาดีต่างๆในตนเอง

9. ใคร่ครวญอย่างมีสติ ว่าเรามโนใส่ร้ายตัวเองมากไปหรือเปล่า

บางที สิ่งที่เรามองว่าตนผิด จนเกิดความรู้สึกเจ็บปวดทุกข์ใจอย่างมหาศาล 
อาจมีความจริงแค่เล็กน้อย ที่เหลือ เรามโนใส่ร้ายตัวเองมากไปก็เป็นได้ค่ะ

10. ข้อนี้สำคัญที่สุด คือ การให้อภัยตนเอง และ เริ่มต้นชีวิตใหม่

มีผู้กล่าวไว้ว่า “การที่ให้อภัยตนเองไม่ได้ คือ การหลงตนเองชนิดหนึ่ง”
ซึ่งเป็นความจริง 
เพราะเราหลงตัว ว่าเราจะทำผิดอะไรไม่ได้เลย เราจึงไม่สามารถให้อภัยตัวเองได้

เพราะในความจริง คนเราทุกคน ล้วนทำผิดได้ ความผิดพลาดเป็นเรื่องของมนุษย์
เราเองเป็นคนๆหนี่ง เมื่อคนอื่นทำผิดได้ เราก็ผิดได้เช่นกัน
และ ฝึกที่จะให้อภัยตัวเอง และ เริ่มต้นใหม่ ด้วยชีวิตที่ดีขึ้น เพราะเราได้มีบทเรียนดีๆสอนใจเราแล้ว

การดูแล คนใกล้ตัวที่มีความรู้สึกผิด
1. รับฟัง อย่างเข้าใจ
2. ทำความเข้าใจว่าความรู้สึกผิดนั้นเกิดขึ้นได้อย่างไร มีที่มาอย่างไร
3. อย่าซ้ำเติม
4.ถ้าไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ เช่น จิตแพทย์ หรือ นักจิตวิทยา ค่ะ
------------------------------------------------------------------------------

ความรู้สึกผิดไม่ใช่สิ่งเลวร้าย เพราะ ทำให้เกิดการแก้ไขนำมาสู่สิ่งที่ดีกว่า

ตรงข้ามกับการที่ไม่มีความรู้สึกผิด จะมีแต่การแก้ตัว กล่าวโทษคนอื่น ทะเลาะกัน เต็มไปด้วยความวุ่นวายและทำร้ายกันค่ะ

แต่ความรู้สึกผิดที่มากเกินไป จะกลับมาทำร้ายเราได้นะคะ
ดังนั้นตรงนี้ “ความเมตตาต่อตนเอง” จึงเป็นสิ่งสำคัญมากค่ะ

ภาษิตธิเบตกล่าวว่า “ไม่รู้ว่า พรุ่งนี้หรือชาติหน้า อะไรจะมาก่อนกัน”

เมื่อวันนี้ เรามีโอกาสมีชีวิตอยู่ ใช้เวลาที่มีอยู่อย่างรู้คุณค่า 
โดยการปล่อยวางเรื่องที่ผิดพลาดไปแล้วในอดีต 
และทำวันนี้ให้ดีที่สุดค่ะ  :)

#หมอเบิ่นนี่

เครดิตภาพ : http://mypastdoesnotequalmyfuture.org/guilt-drop-the-bagga…/

ปล. จากรูป ความรู้สึกผิด หลายครั้งเราถือมันไปไหนมาไหน โดยไม่รู้ตัว และมันก็หนักด้วยค่ะ
ทำให้เราใช้ชีวิตไม่สะดวก 
ดังนั้น เราจะถือมันไว้ไปอีกนานแค่ไหนดีนะคะ

 

ที่นี่เป็นเสมือนห้องสมุดที่เก็บเรื่องราวที่น่าสนใจเอาไว้

เรื่องดีๆก็ควรทำตาม เรื่องไม่ดีก็อย่าเอาเยี่ยงอย่าง
คุณภาพชีวิตและสังคมของเราจะได้น่าอยู่ขึ้น

Go to top