ก่อนจะพูดเรื่อง AI ผมอยากเล่าเรื่องเมื่อกว่า 20 ปีก่อน สมัยที่ผมทำงานด้านพัฒนาระบบที่ธนาคาร มีฝ่ายวิจัยและวางแผนที่ขึ้นตรงกับผู้ช่วยผู้จัดการใหญ่ จุดแข็งของหน่วยงานนี้คือ มีอำนาจมากพอที่จะผลักดันการเปลี่ยนแปลงทั้งองค์กร ไม่ใช่แค่เปลี่ยนโปรแกรม แต่ต้องปรับทั้งโครงสร้างองค์กร จำนวนคน หน้าที่งาน และกระบวนการทำงานไปพร้อมกัน ผลลัพธ์คือ ธนาคารสามารถพัฒนาระบบและมาตรฐานข้อมูลกลางที่หน่วยงานต่าง ๆ ใช้ร่วมกันได้สำเร็จ แต่เมื่อองค์กรเติบโตขึ้น ความต้องการของแต่ละสายงานก็ซับซ้อนและเฉพาะทางมากขึ้น ส่วนกลางเริ่มตามไม่ทัน สุดท้ายจึงยุบหน่วยงานส่วนกลาง และให้แต่ละสายงานพัฒนาระบบของตัวเอง ข้อดีคือคล่องตัวขึ้น ตอบโจทย์งานได้เร็วขึ้น แต่ผลที่ตามมาก็คือ… แต่ละหน่วยงานเริ่มมีระบบของตัวเอง ฐานข้อมูลของตัวเอง และนิยามข้อมูลของตัวเอง จากปัญหาเดิมที่ว่า “ส่วนกลางช้าเกินไป” กลายเป็นปัญหาใหม่ที่ว่า “ทุกฝ่ายเร็วขึ้น แต่ข้อมูลเริ่มคุยกันไม่รู้เรื่อง” — วันนี้โลกกำลังตื่นตัวกับ AI, Copilot, Power BI และ Data Analytics แต่จากประสบการณ์ที่ผ่านมา ผมรู้สึกว่า AI ไม่ได้ติดปัญหาเรื่องความฉลาด AI ติดปัญหาเรื่อง “ข้อมูล” ถ้าลูกค้าคนเดียวกันมีหลายรหัส ถ้ายอดขายแต่ละฝ่ายมีคนละนิยาม ถ้าข้อมูลกระจายอยู่คนละระบบ ต่อให้ AI เก่งแค่ไหน ก็ยากที่จะสร้างคำตอบที่ทุกคนเชื่อถือได้ — สิ่งแรกที่ต้องเปลี่ยนเพื่อให้ AI ใช้งานได้จริง อาจไม่ใช่